Onderzoek naar materiaalbeleving in retail volop aan de gang

Door de Vlaio gesubsidieerd Tetra project 'Material world'

Wat zijn we aan het doen?

Aangezien de gebruikte materialen in een winkel voor een groot deel de look en feel bepalen, spelen zij een grote rol in de perceptie van de winkelidentiteit. Daarom kiezen ontwerpers materialen niet enkel omwille van hun fysische voordelen, maar ook om wat ze uitstralen, de ideeën die ze kunnen overbrengen en om karakter te geven aan hun ontwerpen. Ontwerpers moeten hier antwoorden proberen zoeken op vragen zoals “Draagt het geselecteerde materiaal bij aan de betekenis van de winkel/het merk?'', ''Past het bij de beoogde doelgroep/consument?” of “Welke associaties kan het materiaal oproepen?”. Om de merkwaarden van de retailer helder te kunnen communiceren, moeten ontwerpers, winkelbouwers en afwerkingsbedrijven, maar ook retailers zelf begrijpen hoe een materiaal gepercipieerd kan worden. 

We zetten daarom met dit project in op meer inzicht in de ‘soft characteristics’ van materialen die relevant zijn bij het creëren van een identiteit van de winkel (ter aanvulling van de technische info, de ‘hard characteristics’). Concreet zullen we twee soft characteristics van in retail gebruikte materialen analyseren en bespreken: (1) sensorische eigenschappen met als focus de tactiele perceptie (2) de semiotische eigenschappen. 

Daarnaast nemen we ook de ecologische aspecten van in retail gebruikte materialen mee in dit project; een relatief onontgonnen terrein binnen retail design. Enerzijds wordt hier nog te weinig aandacht aan besteed, anderzijds is er een gebrek aan kennis binnen de sector. Zo worden natuurlijke of nagroeibare materialen vaak intuïtief “duurzaam” ingeschat maar is dit niet altijd het geval als je de volledige levenscyclus van de materialen én het volledige ontwerp beschouwt. De gepercipieerde duurzaamheid komt dus niet altijd overeen met de werkelijke duurzaamheid. In lijn met de ambities van de EU en Vlaanderen om efficiënter om te gaan met grondstoffen en materialen willen we in dit project de retail sector ondersteunen om de ecologische voetafdruk van het materiaalgebruik in winkelontwerpen te verkleinen. Dit is geen evidentie aangezien deze sector door zijn hoge vernieuwingsfactor (voor grote ketens om de 7 jaar, voor kmo’s 10 à 12 jaar) net een grote milieu-impact genereert. We willen de retailer designer en andere stakeholders bewust maken van de impact van deze wijze van denken en hen ondersteunen bij een duurzamer materiaalgebruik voor winkelinterieurs (andere aspecten van duurzaamheid zoals energie-efficiëntie, waterverbruik,... vallen buiten de scope van dit project).

Materialen die zeker aan bod zullen komen zijn ‘interieur-afwerkingsmaterialen’ (zoals hout, tegels, gietvloeren, …), materialen gebruikt in maatmeubilair (zoals, staal, aluminium, glas, polyester en andere kunststoffen, ...) en ‘aankledingsmaterialen’ (zoals leer, stoffen, rubber …).

Doelstelling van het project: 

Als algemeen doel willen we tot meer doordachte, belevingsgerichte en duurzamere materiaalkeuzes komen voor winkelinterieurs door het sensibiliseren, bijbrengen van kennis en ondersteunen van de verschillende stakeholders. Concreet streven we volgende doelstellingen na:

  • Een procedure maken voor bepaling van sensorische en semiotische eigenschappen van materialen (i.e. hun soft characteristics) 
  • Komen tot een ondersteunende en educatieve tool tijdens de materiaalselectie die aansluit bij de taal- en denkwereld van ontwerpers, winkelbouwers, afwerkingsbedrijven en retailers 
  • Verlagen van de milieu-impact van winkelinrichting door het geven van feedback over de milieu-impact van materialen, het suggereren van varianten met een lagere impact en het voorzien van ecodesign ontwerprichtlijnen voor een efficiëntere toepassing 
  • Voor continuïteit zorgen door koppeling met bestaande tools en platformen zijnde Ecolizer, MMG-tool en Ecodesignlink.be (OVAM), MateriO (WOOD.BE)  en retaildesignlab.be

Het vernieuwende karakter van dit project ligt in het aanreiken van een methodiek die verschillende criteria bij materiaalselectie voor belevingsgericht en duurzaam ontwerpen combineert.

Wij zijn steeds op zoek naar nieuwe partners in dit project. Dus bij interesse stuur even een mail via het contactformulier op deze website.